Page 15 - А5абыт, эьэбит Захар Васильевич Сивцев
P. 15

уус дьоҕурдаах Степан Павлович Ушницкай-Харбааһын, Сивцев Василий-Оҕус
Баһылай маастардаан туттарбыттар. Оччотооҕуга холкуостар бөдөҥсүйэ илик,
Балыктаах бөһүөлэгэ саҥа тутуллан эрэр кэмигэр хас эмэ уонунан алаастарынан
бытанан олорор нэһилиэнньэни тилийэ сүүрэ сылдьан 40-чэ көлөнү хомуйан,
үлэһиттэри тэрийэн хамсатыы улахан сыраттан, өйдөтүү үлэ күүһүттэн таҕыс-
таҕа. Маны таһынан кэлэр көлүөнэни үөрэх, билии-көрүү сырдыгар угуйуу үлэтэ
эмиэ күүскэ ыытылыннаҕа. 1933-34 үөрэх сылыгар Найахы начаалынай оскуола-
та буолбут, онон баҕалаах оҕо барыта үөрэхтэнэр кыахтаммыт. Сэбиэттии олорон
Саха АССР Киин ситэриилээх Сэбиэтин Бочуотунай Грамотатынан наҕараадала-
ныыта нэһилиэк сайдыытыгар киллэрбит кылаатын сыаналааһыны, билиниини
туоһулуур.

      1934-39 сылларга - «Кыһыл Буксуур» холкуос бэрэссэдээтэлинэн талыллар.
Ити кэмнэргэ холкуос үрдүк үүнүүнү хомуйары ситиспитэ. Бу үлэ көрдөрүүтүнэн
кини оччотооҕу кэмҥэ мээнэ гастүбэт сыаналаах малынан - «тимир атынан» - би-
лисипиэтинэн бириэмийэлэммитэ.

      1940 сылтан Уус-Алдан райпотун Найахытааҕы салаатыгар нолуок хомуйар
ааҕынынан (агенынан) үлэлии сылдьан 1942 сыл бэс ыйыгар сэриигэ ыҥырыллы-
быта уонна 1943 сыллаахха иһинэн ыалдьан төннөн кэлбитэ. Кэлээт да, атырдьах
ыйыттан урукку үлэтигэр төттөрү киирэн 1947 сыллаахха диэри үлэлээбитэ.

      Аҕабыт элбэх саҥата суох эрээри, нэһилиэгин дьонун кытта уопсай тылы
булан, биир санаанан салайтаран көхтөөх үлэни тэрийэрэ, үчүгэй түмүктэри си-
тиһэрэ. Партия чилиэнэ, саҥа олох тутуутугар, сэрии ыар кэмнэригэр, норуот
хаһаайыстыбатын чөлүгэр түһэриигэ тус бэйэтин холобурунан, үтүө суобастаах
үлэтинэн ситиһиилэрин туоһулуур наҕараадалардаах: 1949 сыллаахха Найахы
холкуоска эт-үүт приемщигынан үэлиир кэмигэр ССРС эккэ уонна үүккэ про-
мышленноһын министиэристибэтин Бочуотунай Грамотатынан наҕараадалам-
мыта; 1950 сыллаахха үлэ удаарынньыгын аатын иҥэрбиттэрэ уонна 50 сол-
куобай харчынан бириэмийэлэммитэ; 1969 сыллаахха нэһилиэккэ холкуоһунай
тутуу 40 сыла туолуутунан «Коммунизм» сопхуос бырабылыанньата уонна
парткома холкуоһунай тутул бөҕөргүүрүгэр киллэрбит кылаатын иһин Бочуо-
тунай Сурук туттарбыта.

      Кэлин, 1959-67 сылларга, нэһилиэк учаастактарынан сылдьан табаар атыы-
лыыр этэ, 1962 сыллаахха участактааҕы балыыһаҕа завхоһунан үлэлээбитэ.

      Аҕабыт эдэригэр атах оонньуутугар үчүгэй эбитэ үһү, ордук быһый сүүрүк
быһыытынан биллэр эбит. Кэмэ оннук буолан, бука, ырааппакка, нэһилиэ-
гин иһинээ±и ыһыахтарга эрэ кыттан биллибэккэ хаалла±а. Итини таһынан
бэртээхэй мас ууһа эбит. Ыал буолан оюстубут мала-сала: биир, икки киһи
утуйар оронноро, остуол, олоппостор, ыскамыайкалар, о±о уйата, манеһа сорох-
торо билигин да туттулла сылдьаллар. Билигин санаатахха, куоратынан-тыа-
нан кэлэр-барар үлэлээх буолан атын сирдэргэ дьон хайдах туттан олорол-

14
   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20